Life improvement

Zo geef je een killer presentatie (ook al is het doodeng)

Presentaties geven is nou niet echt mijn grootste hobby. Dat is al een hele verbetering ten opzichte van zeven jaar geleden, toen voor de klas staan een onmogelijke opgave leek. Een beetje hulp, een aantal jaren en een heleboel presentaties later weet ik aardig goed hoe ik presenteren voor mezelf dragelijk kan maken. Ik vind het eng om deze blogpost te publiceren want ik ben dus totaal geen expert. Maar wel een goede ervaringsdeskundige, al zeg ik het zelf.  Vandaag: mijn tips voor het geven van een goede presentatie!

Het begint bij je uitstraling

Ik geef toe: ik ben nog steeds strontzenuwachtig als ik een presentatie moet geven. Toch kreeg ik vooral op de middelbare school wel eens de vraag hoe ik er zó kalm kon zijn tijdens een presentatie. Nou, kalm ben ik nooit. Toch kan ik inmiddels blijkbaar aardig doen alsof.

Eén van de concrete dingen die ik heb onthouden toen ik in therapie ging voor mijn faalangst, is dat je uitstraling al heel veel doet. Misschien een gevalletje van fake it until you make it? Ik denk dat je door een goede houding aan te nemen, anderen de indruk geeft dat je daar zelfverzekerd staat (en ze het daardoor ook gaan geloven) maar misschien is het ook iets in je hersenen. Net als dat je door te lachen uiteindelijk ook echt blijer wordt, of zo.

Zet je voeten iets uit elkaar en druk ze stevig in de grond. Ga zo groot en breed mogelijk staan en laat je schouders dan ontspannen, zodat het nog steeds natuurlijk lijkt. Of oefen je houding voor de spiegel. Trek iets leuks aan dat comfortabel zit* en doe je haar zo dat er niet steeds een pluk voor je ogen valt. Doe de weken ervoor wat oefeningen (of ga planken) voor een stevigere rug.

Verder werken de standaardtrucjes die op de meeste beoordeelformulieren staan ook echt. Maak oogcontact, gebruik je handen, verwijs naar de powerpoint, en probeer te oefenen met intonatie en articulatie. Dit vond ik erg lastig aan het begin, maar deze trucjes zijn relatief makkelijk om te oefenen. Bovendien heeft het al snel effect: als mensen/docenten al zien dat je het probeert, is het vaak al goed.

Bonustip: trek iets aan wat eventueel opkruipende shirtjes, iets afzakkende broeken en opengaande gulpen verbergt, zoals een leuk losvallend blouseje.

Bereid je goed voor

Voorbereiding kan een lastig punt zijn. Toen ik presentaties moest geven was het al een hele barrière om die presentatie überhaupt te oefenen (of soms om de tekst alleen al uit te schrijven). Automatisch zag ik het publiek en de mogelijke doemscenario’s voor me. Natuurlijk wist ik ergens wel dat door niet te oefenen de kans op een mislukte presentatie alleen maar groter werd, maar toch zat er iets van een kronkel in mijn hoofd, haha.

Hoe ik dit heb opgelost kan ik niet zo goed zeggen. Na al die jaren ben ik eroverheen, maar niet zonder moeite. Ik denk dat het hielp door het eerst bij groepspresentaties onder de knie te krijgen. In groepen voel je toch meer druk om het goed te doen en bovendien heb je dan vaak een kleiner stuk tekst. Ook kan het helpen om het bij dingen te doen die je echt leuk vind, zoals een spreekbeurt over een leuk onderwerp. Dan ben je meer gemotiveerd om erover te praten. In Quiet (lees mijn review hier) las ik over passion projects: voor introverte mensen is het makkelijker om zich over hun introversie heen te zetten als het gaat over iets waar je echt om geeft. En ik denk dat voor verlegenheid/lichte angst hetzelfde geldt.

Verder kun je je voorbereiden op de vragen die je waarschijnlijk gaat krijgen en de argumenten die mensen op gaan brengen tijdens discussies.

Wees jezelf

Als ik ergens een hekel aan heb, is het aan de uitspraak “wees gewoon jezelf”. Ik zal deze blogpost alleen niet gebruiken om te ranten over deze uitspraak. Ik wist gewoon even niet hoe ik het anders moest verwoorden. Met wees jezelf bedoel ik dat je je niet anders voor moet doen dan je bent. Als je normaal geen uitbundig persoon bent, ga dan niet heel luid spreken, grapjes maken, rond de zaal lopen en overdreven lachen. Daar voel je je waarschijnlijk alleen maar oncomfortabeler door.

Uit feedback op mijn presentaties bleek ook wel eens dat kalm zijn en rustig juist ook gewaardeerd wordt. Met de eerdergenoemde trucjes kom je al een heel eind: daar heb je geen luide stem en rondgehuppel voor nodig.

Doe waar je goed in bent

Als je iets niet zo goed kan, kun je twee dingen doen. Je kunt doen alsof je het wel kan, of de aandacht ervan weghalen. Als ik ergens niet goed in ben, is het doen alsof, dus alleen het tweede blijft over. Ik ben niet goed in presenteren, maar wél in een goede presentatie in elkaar zetten. En zo probeer ik mensen af te leiden van mijn presentatieskills.

Zorg voor een interessante presentatie en een duidelijke powerpoint. Zoek een grappig (maar relevant) filmpje op. Zorg voor een duidelijke lijn en structuur door je presentatie. Neem een paar grappige feitjes (dat werkt geweldig, echt waar) en kies een leuke stelling (of verzin een leuke quiz/opdracht). Nu kan ik niet zo goed geforceerd grapjes maken, maar die feitjes en voorbeelden werken écht. Uiteindelijk is dat wat mensen onthouden, niet dat jij een woord was vergeten.

Met groepspresentaties zorg er altijd voor dat ik niet de discussie hoef te leiden, want daar ben ik veel te ongemakkelijk voor. Aan de ene kant is dat een beetje wegrennen voor mijn problemen en er komt sowieso een punt waarop ik er niet langer onderuit kan. Maar zo’n presentatie is al zenuwslopend genoeg en als er mensen in je groepje zitten bij wie het wel natuurlijk gaat, is dat alleen maar mooi meegenomen!

Vergelijk jezelf niet met anderen

Als je ergens slecht in bent, is iedereen in jouw ogen automatisch beter dan jij. Tijdens spreekbeurten van klasgenoten keek ik altijd enkel naar hun manier van presenteren. Onbewust zocht ik dan bewijzen voor dat zij beter waren, ook al waren die dingen niet per se beter. Ik vond het bijvoorbeeld altijd knap als mensen goed konden wingen, ter plaatse een logisch verhaaltje ophangen dus. Maar is dat nou echt iets om trots op te zijn? Ik denk dat het eerder een vorm van jaloezie was: ik vond het al moeilijk om in een gesprek fatsoenlijk uit mijn woorden te komen, dus wingen is gewoon iets wat ik heel graag zelf zou willen kunnen.

Maar ja, dat kan ik niet. Ik zal nooit een natuurlijk charismatische spreker worden. En dat is helemaal oké. Door de jaren heen heb ik geleerd dat ik helemaal niet de allerslechtste spreker in de zaal ben. Niet alleen omdat ik beter ben geworden: als je kritisch kijkt lullen sommige mensen zichzelf overal maar doorheen, zonder echt een goed verhaal op te hangen.

Door jezelf te vergelijken met anderen praat je jezelf onbewust naar beneden en dat is nergens voor nodig. Jij hebt je eigen talenten en bent waarschijnlijk beter in lullen dan je zelf denkt. Zoals ik hiervoor al zei: doe gewoon waar je goed in bent.

Onthoud dat foutjes niet opvallen

Ik vergeet meestal een kwart van de tekst, struikel over mijn woorden en raak woorden kwijt en soms weet ik mijn god niet meer wat ik eigenlijk aan het vertellen was. Gelukkig kan je publiek helemaal niet in je hoofd kijken en weten ze dus niet wat je eigenlijk wilde zeggen. Bovendien zullen ze het ook niet zo snel laten merken als je een domme fout maakt. Niemand wil openbaar voor lul gezet worden en dat zullen ze anderen ook niet zo snel aandoen.

En als je een foutje maakt of dreigt te maken, is het niet erg om even te pauzeren en een slokje water te drinken, even op je spiekbriefje te kijken of tussendoor een samenvatting te maken.

Het is zo weer voorbij

Het zijn tien of vijftien, of in een ernstig geval dertig minuten van je leven. Het is even kut, maar het is ook zo weer voorbij. Je hebt er al zo veel gehad en je hebt ze allemaal overleefd, dus deze overleef je ook!

 

En dan nog even dit: als je het echt niet ziet zitten en serieuze moeite hebt, stress of angst ervaart is het echt niet erg om er een beetje hulp bij te zoeken. Bijna iedere school en onderwijsinstelling heeft wel mogelijkheden, dus informeer bij je mentor, studie-adviseur of op de website. Anders kun je ook via je huisarts informatie of een doorverwijzing vragen voor therapie. Presenteren is helaas iets waar je de rest van je leven nog mee geconfronteerd gaat worden en het is gewoon zó fijn om die enorme druk voor jezelf wat te kunnen verkleinen. 

Moet jij binnenkort een presentatie geven? Heel veel succes! 

 

4 Reacties

  • Beantwoorden
    Fleur
    25 april 2016 op 09:26

    Wat een goede tips zeg! Ik vond het vroeger dood eng om presentaties te geven, maar tegenwoordig doe ik ze met plezier. Vooral de gedachte fake it until you make it, heeft bij mij vooral gewerkt. Ik beeldde me gewoon in dat ik als de beste presentaties kon geven (wat natuurlijk niet waar is) en toen kwam het eigenlijk vanzelf. Ik was een stuk minder zenuwachtig en kreeg er plezier in omdat mensen zagen dat ik er zelfverzekerd voor stond :).

  • Beantwoorden
    Marjolein
    25 april 2016 op 17:52

    Goed artikel Lisa! En ik denk dat het helemaal waar is wat je zegt. Knap dat je zo over je angst heen bent gekomen en dat je het nu wel dragelijk kunt maken voor jezelf. Ik vind presenteren ook verschrikkelijk, maar doe het wel gewoon als het moet. Ooit wil ik wel een training voor presentatietechnieken volgen om me er iets comfortabeler bij te voelen :)

  • Beantwoorden
    Britt
    27 april 2016 op 12:09

    Wat een fijn artikel zeg! Presentaties, doodeng…

  • Beantwoorden
    Vivian
    27 april 2016 op 15:54

    Ik vond dit in het begin ook echt eng, maar als je de lerarenopleiding doet en als het onderwijs echt bij je past ben je daar zo overheen haha. Ik vind het vooral lastig dat ik vaak stukjes tekst vergeet of niet goed heb nagedacht over hoe ik iets precies ga zeggen, maar inderdaad: zolang je daar geen punt van maakt, valt het niemand op!

  • Reageer

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.